juni 16

0 comments

Pas als je vertrouwen hebt, kun je gul zijn


(Het gesprek dat het leven van Wende Snijders veranderde, van: Annemiek Leclaire, FD 16 juni 2021)

Welk gesprek zette je aan het denken of in beweging? Welke conversatie had grote invloed? Zangeres Wende Snijders voerde het gesprek van haar leven met de natuur op een berg in Frankrijk. ‘Ik wist: als de natuur geen zin meer in mij heeft, ben ik met een kleine windvlaag zo van de wereld af geblazen.’

‘In de zomer van 2019 heb ik in het zuiden van Frankrijk een zogenoemde vision quest gedaan. Dat is een oud ritueel, waarbij je een paar dagen alleen de wildernis in trekt om helder te krijgen wat je te doen staat in het leven. Ik was veertig geworden, stond aan het begin van een nieuw project en wilde daar op deze manier het startschot voor geven.’

‘Ik had net mijn show Mens achter de rug, dat was een enorm succes geweest. Je wilt het liefst als een kind aan de rokken van dat succes blijven hangen, maar dat kan niet. Bij elke nieuwe levensfase hoort een andere creatie.’

‘Ik kan niet zo even een nieuwe show maken, dat is voor mij een diepgaande ervaring. Ik moet de vorige begraven om de volgende aan te gaan. Ik hoopte in Frankrijk uit te vinden welke richting ik op moest.’

‘Begin juli ging ik na een voorbereidingstraject met de begeleider de berg op. Het was bij Alauzet, in de buurt van Montpellier. Ik moest zelf op intuïtie een plek zoeken, en toen ging ze weg. Het was op de top van de berg, een plateau met bomen en rotsen. Daar ben ik drie dagen en drie nachten gebleven. Geen telefoon, geen klok, geen boeken, niks. Alleen een slaapzakje, dat tussen de bomen hing. Doordat ik alleen water dronk en niets at – dat is onderdeel van de ervaring -, ging ik een beetje hallucineren.’

‘Alles wat je hebt daar is de natuur, die constant in gesprek is met jou. Door de stand van de zon, de wind in de bomen, de mieren op de grond, het geluid van vogels en bijen als de zon opkomt, de regen. Beneden zag ik de rivier groen door het dal stromen.’

‘Ik kan veel beter horen in stilte dan in de blabla; met spreken wordt vaak ook veel verhuld. Gesprekken met woorden geven mij soms helemaal geen informatie over wat er gebeurt, over wat het leven is, over wat ik moet leren. Vaak zit de echte kennis in dat wat in stilte op mij afkomt.’

“Stilte” is eigenlijk niet het goede woord. Het is eerder “het wegvallen van ruis”, waardoor je hoort wat er gezegd wordt. Alles vibreert natuurlijk van het leven, alles is constant in beweging, tegelijk lieflijk en doodeng.’

‘De natuur toonde zich in al haar complexe heftigheid. Ik zag op die berg het onweer dichterbij komen en wist: als de natuur geen zin meer in mij heeft, ben ik met een kleine windvlaag zo van de wereld af geblazen. En toch leek het niet zinloos. Al die krachten leken uiteindelijk ergens toe te dienen, namelijk het voortbestaan van de aarde. Misschien dat ik daardoor zo sterk voelde: ik kan in die onvoorspelbaarheid recht overeind blijven. Ik dacht: ik kan straks kanker krijgen, net als mijn vader, maar binnen dat gegeven kan ik mij nog steeds vrij bewegen.’

Geen vijand maar kracht

‘We willen niets liever dan zeker zijn van onze zaak, daar geven we alles voor. We vernielen voor die zekerheden, we vermoorden elkaar ervoor. Maar ten diepste valt er natuurlijk niets te controleren aan het leven. We zijn een speelbal van de natuur.’

‘Ik realiseerde me: de wildernis, de ontembare chaos, het geweld ervan, is niet alleen maar de vijand, waar je je tegen moet wapenen, er zit ook een enorme hernieuwende kracht in. Je kunt op die kracht meebewegen. Het gaf me acceptatie van de wildernis in mijzelf, de donkere onderstromen, gaf me de moed me niet af te keren van het geweld dat ik soms in mijzelf voel. Ik kon daar echt een onderlaag in duiken: kijken naar mijn familiegeschiedenis, mijn relatie met mijn partner onder de loep nemen. Echt kijken: waar zitten wij nu precies en wie ben jij dan precies. En als de doos van Pandora dan opengaat niet terugschrikken, maar blijven kijken: wat gebeurt daar?’

‘Toen ik thuiskwam, ben ik mijn geschiedenis ingedoken om te onderzoeken: wat wordt er van generatie op generatie doorgegeven? Waar wordt over gezwegen, wat gebeurt er als ik dat aanraak?’

‘Wat mij zo’n kracht gaf, was het vertrouwen van de natuur. De natuur heeft geen oordeel, zit niet op je te kankeren, zegt niet tegen je: je zou dikker moeten zijn of dunner, of: je zou minder rimpels moeten hebben. Nee, het is de natuurlijke gang van zaken dat dingen oud worden, sterven en daarna weer geboren worden. Niemand die daar bezig is met duimpjes en likes en filters.’

‘Het is soms zo lastig om vertrouwen te houden in jezelf, je eigenheid te behouden. Maar de natuur zegt: kijk, er is genoeg! Je krijgt de overvloed zo in je gezicht geslingerd. Open source. En ik dacht: wat belangrijk om die les te krijgen. Zo ziet vertrouwen er dus uit: weten dat je genoeg bent, ambitie kunnen ontwikkelen vanuit een gevoel van overvloed en niet vanuit angst. Je hebt mensen die zich op de borst moeten slaan, steeds maar moeten vertellen dat ze zo goed zijn. Dat heeft meer te maken met angst dan met zelfvertrouwen.’

‘Wat ik op die berg hoorde was: pas als je vertrouwen hebt, kun je gul zijn. Als je het niet hebt, moet je hèbben, graaien, alle ideetjes voor jezelf houden. Dan moet je veroveren!’

‘De wereld waarin ik leef is niet gebouwd op het vertrouwen dat wijsheid woordeloos op je afkomt. Die wereld is rechtlijnig, wil alles concreet, wil een concreet gesprek, en lessen, en zinnen, anders is het soft, vaag, zweverig. Maar ik had geen lied kunnen maken, ik had geen nummer voor mijn nieuwe project kunnen maken als ik op die berg niet zo intens in gesprek met de natuur was geweest.’

Wil je meer berichten in je inbox?

Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief!